ODPOWIEDZI NA PYTANIA EGZAMINACYJNE (OPE) przed bierzmowaniem

 

Pytania i odpowiedzi (160) dla kl. VII szkoły podstawowej i dla klasy 2 gimnazjum
od jednego z księży egzaminatorów i...

OPE = odpowiedzi na pytania egzaminacyjne

UWAGA: Odpowiadaj całym zdaniem (tu bywają skócenia zdań). Rzadko jest tak, że prawie nie da się innym powiedzeniem wyrazić tej samej istotnej treści... Pytaj, gdy jakiś tekst jest niezrozumiały lub...

 

KATECHIZM PAMIĘCIOWY (streszczający wiedzę)
poprzedzony ostrzeżeniami przed stosowaniem błędnego rozumienia tekstów biblijnych, kościelnych,
zwłaszcza o uczynkach (moralnie dobrych albo złych) lub uczuciach (przyjemnych albo przykrych):

w zakładce Chrzest w dolnej części. Jest tam poniższy link.

 

 

Spis treści OPE:

SAKRAMENTY: ogólnie 1 - 9; chrzest 10 -27; bierzmowanie 28 - 38; Eucharystia 39 - 50; pokuta 51 - 70; namaszczenie chorych 71 - 73; święcenia 74 - 76; małżeństwo 77 - 83;

Kościół 84 - 98; Pismo św. i (św.) Tradycja (Apostolska) 99 - 110;

Trójjedyny Bóg 111 - 125; rzeczy ostateczne 126 - 131;

Dekalog 132 - 160.

 

Sakramenty

 

  1. Co to jest sakrament (każdy z siedmiu)? Sakrament jest to znak widzialny (tj. obrzęd – słowa i gesty) ustanowiony przez Chrystusa i powierzony Kościołowi, dający nam łaskę Bożą (łaskę sakramentalną), bo Chrystus działa w  nim.

  2. Co to są [jest] sakramentalia [sakramentale]? To znaki, zwłaszcza błogosławieństwa, które ustanowił Kościół m.in. dla poświęcenia osób Bogu i rzeczy do liturgii, dla dobra duszy i  ciała.

  3. Co to jest łaska Boża? Łaska Boża jest to dar nadprzyrodzony [więc przekracza ludzką naturę, tj. to, co przy rodzeniu-poczęciu otrzymujemy], którego Pan Bóg udziela nam do zbawienia. (j. łac.: natura = urodzenie, wrodzenie-wrodzona cecha, tj. obecna od początku, od poczęcia: dusza z rozumem i wolą ożywiająca materię tworzącą ciało)

  4. Kto nam wysłużył łaskę Bożą? Łaskę Bożą wysłużył nam Jezus przez swoją mękę, śmierć i zmartwychwstanie.

  5. Rodzaje łaski Bożej:

  • łaska uświęcająca-przebóstwiająca-która usprawiedliwia, czyni sprawiedliwym i świętym. To życie Boże w duszy człowieka [przyjaźń z Bogiem udzielającym swej świętości]. Tracimy ją przez grzech śmiertelny (ciężki), a odzyskujemy przez sakrament pokuty lub żal doskonały, jeśli... (cd. w p. 60).

  • łaska uczynkowa (czyn = actus w j. łac.), czyli pomoc Boża do spełniania dobrych uczynków (aktów). Oświeca nasz rozum i umacnia naszą wolę w dobrym.

  1. Ile jest sakramentów świętych? Siedem: chrzest, bierzmowanie, Eucharystia (Najśw. Sakrament), pokuta, namaszczenie chorych, święcenia {sakrament święceń ma 3 stopnie: 2 stopnie uczestniczenia w kapłaństwie Chrystusa (episkopat i  prezbiterat) i stopień służby (diakonat)}, małżeństwo.

  2. Podział sakramentów świętych:

  • pierwszy podział:
    * wtajemniczenia chrześcijańskiego: chrzest, bierzmowanie, Eucharystia (Najśw. Sakrament);
    * uzdrowienia (duszy, ciała): pokuta, namaszczenie chorych;
    * służące komunii () i posłaniu (misji) wiernych: święcenia {sakrament święceń ma 3 stopnie: zob. p. 6}, małżeństwo;

  • drugi podział:
    * dla żywych na duszy (w stanie łaski uświęcającej): bierzmowanie, Eucharystia (Najświętszy z 7 Sakramentów), namaszczenie chorych (jeśli przyjmujący potrafi się spowiadać), święcenia, małżeństwo;
    * dla umarłych na duszy (w stanie bez łaski uświęcającej, bez życia Bożego): chrzest, pokuta (ale również żywi na duszy mają prawo do Sakramentu Pokuty!);

  • trzeci podział:
    * powtarzalne: pokuta, Eucharystia (Najśw. Sakrament), namaszczenie chorych (gdy ponowna choroba albo pogorszenie w trwającej chorobie), małżeństwo (po owdowieniu!);
    * niepowtarzalne: chrzest, bierzmowanie, święcenia (ale są ich 3 stopnie), bo wyciskają duchowy charakter sakramentalny (duchową pieczęć).

  1. Czego domaga się Chrystus od przyjmujących sakramenty święte?

  • aby spełniali wymagane warunki do ważnego przyjęcia sakramentu,

  • aby przyjmowali je godnie, czyli nie stawiali przeszkód w otrzymaniu łaski Bożej.

  1. Co polecił Jezus Apostołom odchodząc do nieba (to nakaz misyjny-posłaniowy)? Aby szli na cały świat, nauczali wszystkie narody i  udzielali im chrztu w imię Ojca i  Syna, i  Ducha Świętego.

 

 

 

Chrzest

 

  1. Co to jest chrzest [wg j. gr.: zanurzenie] (jako sakrament)? Chrzest jest to sakrament pierwszy (bo bez niego nie można przyjąć innych) i najpotrzebniejszy (bo bez niego nie można się zbawić, gdy ma się możliwość szczerze prosić o  chrzest), który gładzi grzech pierworodny ochrzczonego (tj. stan pozbawienia życia Bożego trwający od poczęcia) i grzechy osobiste (akty-czyny), jeśli są, daje życie Boże-nadprzyrodzone [zanurza w NIM] i czyni nas członkami Kościoła, opieczętowuje niezatartym duchowym znamieniem (charakterem).

  2. Znak widzialny sakramentu chrztu w obrzędzie łacińskim: polanie głowy wodą (lub zanurzenie ciała w  wodzie) i wypowiedzenie słów: „Ja ciebie chrzczę w  imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”.

  3. Kto udziela chrztu (kto jest jego szafarzem)?

  • Chrztu udziela (uroczyście) biskup, prezbiter lub diakon.

  • W  nagłych wypadkach - każdy człowiek (nawet nieochrzczony lub niewierzący w Boga), jeśli czyni to w  imieniu Kościoła i wykonuje poprawnie znak sakramentalny (obrzęd, tj. gesty i słowa).

  1. Sposoby udzielania chrztu św.:

  • przez polanie głowy

  • przez zanurzenie ciała

  1. Rodzaje chrztu św.:

  • z wody (uroczysty lub nie) - SAKRAMENT

  • pragnienia (czego? Sakramentu chrztu!) - NIESAKRAMENT (zob. p. 15)

  • krwi (w męczeństwie kogoś nieochrzczonego, ale wyznającego wiarę w Jezusa aż tak) - NIESAKRAMENT

  1. Co to jest katechumenat? To czas, gdy dorosły człowiek (katechumen) przygotowuje się do przyjęcia chrztu św.

  2. Jakie znaczenie ma zapalona świeca w czasie obrzędów chrztu św.? Symbolizuje żyjącego Chrystusa (światłość świata) w  duszy dziecka ochrzczonego.

  3. Jakie znaczenie ma nałożenie białej szatki dziecku ochrzczonemu? Biała szata jest symbolem czystości duszy (bezgrzesznej), a  równocześnie nawiązuje do  wczesnochrześcijańskiego zwyczaju noszenia białej szaty od chrztu w Wielką Noc do Niedzieli Białej tydzień później włącznie.

  4. Jakie warunki muszą spełnić chrzestni?

  • przyjęcie sakramentu bierzmowania

  • wiek 16 lat (wyjątkowo - mniej)

  • głęboka religijność

  • nienaganne życie moralne

  1. Cnoty Boskie: wiara, nadzieja, miłość. Uzdalniają władze człowieka do uczestnictwa w naturze Bożej. Cnoty Boskie-teologalne (gr.: Theos=Bóg) bowiem odnoszą się bezpośrednio do Boga. Uzdalniają one chrześcijan do życia w jedności z Trójcą Świętą. Ich początkiem, motywem i przedmiotem jest Bóg Trójjedyny. Są wszczepione przez Boga w dusze wiernych, by uzdolnić ich do działania jako dzieci Boże i do zasługiwania na życie wieczne. Stanowią one rękojmię obecności i działania Ducha Świętego we władzach człowieka.

  2. Co to jest nadprzyrodzona cnota wiary? To dar otrzymany na chrzcie św., który uzdalnia nas do wiary w  Boga i Bogu, czyli do osobowego przylgnięcia do Boga oraz  do  przyjęcia Objawienia Bożego i  patrzenia na wszystko w jego świetle (zob. p. 21).

  3. Co to znaczy wierzyć? Wierzyć – to osobowo przylgnąć do Boga i  przyjąć Objawienie Boże, odpowiadając na nie całym swoim życiem.

  4. Przymioty [cechy] wiary:

  • stała – przez całe życie,

  • mocna – bez wahań,

  • żywa – żyć według niej,

  • rozumna – starać się poznać w co i dlaczego wierzę,

  • apostolska (z j. gr.: apostoł = posłaniec) – dzielić się nią z innymi.

  1. Jak pogłębić swoją wiarę?

  • życie sakramentalne,

  • lektura Pisma św., książek i czasopism religijnych,

  • katecheza,

  • udział we Mszy św., słuchanie kazań,

  • systematyczna modlitwa (kontemplacja, medytacja, modlitwa ustna).

  1. Kto grzeszy przeciw wierze?

  • Kto nie pogłębia swojej wiary,

  • Kto nie rozwiązuje swoich trudności,

  • Ciężko grzeszy ten, kto zapiera się wiary.

  1. Co to jest nadprzyrodzona cnota nadziei? To uzdolnienie do nadziei, dzięki któremu ochrzczony ufnie (Por.: Ufam Tobie...) i wytrwale zdąża na spotkanie z  Chrystusem.

  2. Kto grzeszy przeciw nadziei?

  • Kto zuchwale liczy na miłosierdzie Boże.

  • Kto powątpiewa w miłosierdzie Boże.

  1. Co to jest nadprzyrodzona cnota miłości? To uzdolnienie do miłowania Boga i bliźniego, tak jak Chrystus miłuje.

 

 

 

Bierzmowanie

 

  1. Co to jest bierzmowanie [wg j. łac.: umocnienie]? To sakrament, w którym Duch Święty umacnia chrześcijanina, aby swoją wiarę mężnie wyznawał, bronił jej i według niej żył.

  2. Inne nazwy sakramentu bierzmowania:

  • sakrament Ducha Świętego

  • sakrament dojrzałości chrześcijańskiej (ale idzie o dojrzały wiek wiary, duchowy!)

  1. Co jest znakiem widzialnym sakramentu bierzmowania?

  • nałożenie ręki biskupa lub prezbitera na głowę bierzmowanego,

  • namaszczenie krzyżmem świętym czoła (olejem zwanym po gr. chrisma; por. Christos = Namaszczony),

  • słowaPrzyjmij znamię daru Ducha Świętego”.

  1. Kto może udzielić sakramentu bierzmowania   (kto jest jego szafarzem)? Biskup, który ma pełnię władzy kapłańskiej, lub wyznaczony przez niego kapłan prezbiter.

  2. Co nam daje sakrament bierzmowania?

  • Dzięki wylaniu Ducha Świętego dopełnia chrzest (udoskonala, umacnia, pomnaża, pogłębia..., ściślej jednoczy z Bogiem i z Kościołem; zob. p. 10):

  • pomnaża łaskę uświęcającą,

  • wyciska na duszy niezatarty znak (charakter-pieczęć, znamię) wyznawcy Chrystusa,

  • pomnaża dary Ducha Św. (w chrzcie - ich początek),

  • daje łaskę uczynkową do wyznawania naszej wiary i apostołowania (działania jako posłaniec).

  1. Co to są dary Ducha Świętego? To stałe dyspozycje, które czynią człowieka uległym, by szedł za  poruszeniami Ducha Świętego (czynią go otwartym na Jego natchnienia).

  2. Dary Ducha Świętego:

dary oświecające rozum człowieka:

  • mądrości

  • rozumu

  • rady

  • umiejętności

dary umacniające wolę człowieka:

  • męstwa

  • pobożności

  • bojaźni Bożej.

  1. Co to są charyzmaty? To specjalne dary Ducha Świętego, których udziela niektórym dla dobra wszystkich ludzi. Otrzymują je ci, których Duch Święty wybiera do pełnienia wielkich i  trudnych zadań (założyciele zgromadzeń, reformatorzy w  Kościele, męczennicy).

  2. Co to znaczy apostołować (wg j. gr.: działać jako posłaniec)? To troszczyć się nie tylko o swoje zbawienie, ale i zbawienie drugich. To tego zadania nas Bóg posyła.

  3. W jaki sposób chrześcijanin powinien apostołować?

  • przykładem własnego życia,

  • pouczającym słowem,

  • modlitwą,

  • dobrymi uczynkami,

  • cierpieniem i ofiarą.

  1. Gdzie chrześcijanin powinien apostołować? Wszędzie tam, gdzie spotyka się z ludźmi.

 

 

 

Eucharystia (w j. gr. = dziękczynienie, dziękowanie) (To jest Najświętszy Sakrament)

 

  1. Kiedy Jezus ustanowił Eucharystię? W Wielki Czwartek (w noc zaczynającą Wielki Piątek) w czasie Ostatniej Wieczerzy.

  2. W jaki sposób Jezus ustanowił N. Sakrament? Wziął chleb i dając swoim uczniom rzekł: „Bierzcie i jedzcie z tego wszyscy, to jest bowiem Ciało moje, które za was będzie wydane”. Potem wziął kielich i powiedział: „Bierzcie i pijcie z  niego wszyscy, to jest bowiem kielich Krwi mojej Nowego i Wiecznego Przymierza, która za  was i za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów. To czyńcie na moją pamiątkę”.

  3. W jakim celu Jezus ustanowił Najśw. Sakrament?

  • aby przebywać wśród nas (OBECNOŚĆ pod postaciami chleba, wina),

  • aby siebie za nas ofiarować Ojcu (OFIARA)

  • i stać się dla nas pokarmem na życie wieczne (KOMUNIA ŚW.; zob. p. 46)

  1. Co to jest Msza św.? To OFIARA Nowego Testamentu [Nowego Przymierza], w której Pan Jezus ofiaruje się za nas swojemu Ojcu niebieskiemu pod postaciami chleba i wina. Czyni to przez posługę szafarza, którym jest kapłan, tj. biskup albo prezbiter.

  2. Jak dzielimy liturgię Mszy św.?

  • obrzędy wstępne

  • liturgia słowa

  • liturgia Eucharystii

  • obrzędy zakończenia

  1. Co się składa na liturgię słowa?

  • dwa lub trzy czytania z Pisma św.

  • śpiew psalmu z Pisma św. między czytaniami

  • homilia albo kazanie

  • wyznanie wiary

  • modlitwa wiernych

  1. Co się składa na liturgię eucharystyczną (=dziękczynną) ofiary?

  • przygotowanie darów (chleba i wina)

  • Modlitwa Eucharystyczna z przeistoczeniem (PRZEmianą ISTOTy, tj. z przemianą tego, co podstawowe) chleba i wina

  • Obrzędy Komunii św.

  1. Co sprawia Komunia św. (w j. łac.: Communio = Wspólność)?

  • pomnaża łaskę uświęcającą,

  • oczyszcza nas z grzechów powszednich (lekkich),

  • osłabia złe skłonności i daje siłę do dobrego,

  • łączy nas silniej z Jezusem.

  1. Co to jest post eucharystyczny? Nie spożywamy posiłku przez 1 godzinę przed przyjęciem Komunii św.

  2. Kiedy godnie przyjmujemy Komunię św.? Gdy jesteśmy w stanie łaski uświęcającej.

  3. Co to jest Komunia św. [eucharystyczna]? Jest to spożywanie Ciała i Krwi Pana Jezusa pod postaciami chleba i wina.

  4. Co to jest Komunia św. duchowa? Żywe i gorące pragnienie przyjęcia Komunii św., gdy z jakiegoś względu nie można jej przyjąć sakramentalnie.

 

 

 

Pokuta

 

  1. Co to jest grzech (śmiertelny albo powszedni)? To świadome i dobrowolne przekroczenie któregoś przykazania Bożego lub kościelnego. Przynajmniej częściowo świadome i przynajmniej częściowo dobrowolne! Por.: Co to jest dobry czyn?

  2. Kiedy ktoś popełnia grzech powszedni (lekki)? (Zob. p. 53) Gdy przekracza któreś przykazanie Boże lub  kościelne

  • nie całkiem świadomie lub nie całkiem dobrowolnie, nawet w sprawie ważnej;

  • albo w  sprawie (=materii, rzeczy) małej (lekkiej), nawet całkiem świadomie i całkiem dobrowolnie.

  1. Kiedy ktoś popełnia grzech śmiertelny (ciężki)? Gdy przekracza któreś przykazanie Boże lub kościelne

  • [1] z pełną świadomością ( = z pełnym poznaniem = całkiem świadomie)

  • i  [2] z całkowitą zgodą ( = całkiem dobrowolnie)

  • [3] w  sprawie ( = materii, rzeczy) ważnej (ciężkiej).

  1. Co to jest pokuta jako sakrament? To sakrament, w którym szafarz kapłan (tj. biskup albo prezbiter, nie diakon) w  zastępstwie Chrystusa odpuszcza nam grzechy po chrzcie popełnione i  daje pomoc, aby stać się lepszym człowiekiem.

  2. Jakimi słowami Jezus ustanowił sakrament pokuty? W dniu swego zmartwychwstania Jezus powiedział: „Weźmijcie Ducha Świętego! Którym grzechy odpuścicie, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane”.

  3. Komu Jezus przekazał władzę odpuszczania grzechów? Apostołom, biskupom i prezbiterom.

  4. Warunki sakramentu pokuty, dobrej spowiedzi (akty penitenta-pokutnika).

  • rachunek sumienia

  • żal za grzechy

  • mocne postanowienie poprawy

  • szczera spowiedź

  • zadośćuczynienie Panu Bogu i bliźniemu.

  1. Co to jest rachunek sumienia? To przypomnienie sobie grzechów od ostatniej dobrej spowiedzi. Dzięki sumieniu - zdolności rozumu do poznawania wartości moralnej uczynków (czynów).

  2. Co to jest żal za grzechy? To smutek w duszy z powodu, że obraziliśmy dobrego Boga.

KKK: ból duszy i znienawidzenie popełnionego grzechu z postanowieniem niegrzeszenia w  przyszłości

  1. Kiedy nasz żal jest doskonały? Gdy jest uczyniony z miłości do Pana Boga. On gładzi grzechy lekkie, a  ciężkie wtedy, gdy człowiek chce spowiedzi, ale nie ma do niej okazji.

  2. Kiedy nasz żal jest niedoskonały, ale wystarczający do sakramentu pokuty? Gdy jest uczyniony nie z  miłości, ale np. z  bojaźni (ze strachu) przed karą Bożą. Wystarczy on jednak do spowiedzi św.

  3. Jakie przymioty powinien mieć dobry żal za grzechy?

  • wewnętrzny – żałować w swoim sercu,

  • powszechny – żałować za wszystkie grzechy,

  • nade wszystko – Boga stawiać na pierwszym miejscu,

  • nadprzyrodzony – ze względu na Pana Boga.

  1. Kiedy powinniśmy wzbudzać sobie żal doskonały?

  • przed spowiedzią, chociaż wystarczy niedoskonały,

  • codziennie przy wieczornym pacierzu,

  • w niebezpieczeństwie utraty życia.

  1. Co to jest mocne postanowienie poprawy? To szczera wola unikania grzechów.

  2. Co to jest spowiedź? To szczere wyznanie grzechów przed kapłanem (prezbiterem lub biskupem), aby otrzymać rozgrzeszenie. Diakon nie jest kapłanem.

  3. Kiedy spowiedź jest szczera? Gdy wyznajemy wszystkie pamiętane grzechy ciężkie. Kościół bardzo zachęca do wyznania grzechów lekkich.

  4. Co trzeba wyznać przy grzechach ciężkich? Ich liczbę i okoliczności, które mogą zmienić rodzaj grzechu.

  5. Co to jest zadośćuczynienie? To naprawienie krzywd i odprawienie pokuty zadanej przez kapłana.

  6. Co to jest odpust (zupełny albo cząstkowy)? To darowanie kary doczesnej za grzechy już odpuszczone co do winy. Darowanie zupełne albo cząstkowe-częściowe. Mówimy umownie ODPUST zamiast ODPUSZCZENIE, aby odróżnić odpuszczenie win od póżniejszego odpustu kar doczesnych.

  7. Warunki zyskania odpustu zupełnego.

  • dobry uczynek związany z konkretną sytuacją, dla której ustanowiono odpust,

  • stan łaski uświęcającej i przyjęcie Komunii św. w  dniu tego czynu lub blisko niego,

  • modlitwa w intencjach Ojca św. (czyli w tych, w których on się modli, także nieznanych innym),

  • brak przywiązania do jakiegokolwiek grzechu, nawet lekkiego.

 

 

 

Namaszczenie chorych

 

  1. Co to jest namaszczenie chorych? To sakrament, w którym ciężko chory lub stary człowiek otrzymuje szczególne łaski dla duszy, ulgę w  cierpieniu, a niekiedy powrót do zdrowia.

  2. Znak widzialny sakramentu namaszczenia chorych. Namaszczenie (czym?) olejem chorych (czego?) czoła i dłoni z  wypowiedzeniem słów „Przez to święte namaszczenie niech Pan w  swoim nieskończonym miłosierdziu wspomoże Ciebie łaską Ducha Świętego. Amen. Pan, który odpuszcza ci grzechy, niech cię wybawi i łaskawie podźwignie. Amen”. Szafarzem (tj.  udzielającym) jest kapłan, czyli biskup albo prezbiter, nie diakon.

  3. Kiedy należy przyjmować namaszczenie chorych? W niebezpieczeństwie śmierci z powodu choroby lub starości.

 

 

 

Święcenia {Sakrament święceń ma 3 stopnie:
2 stopnie uczestniczenia w kapłaństwie Chrystusa (e
piskopat i  prezbiterat)
i stopień służby (
diakonat)}
{Zatem tu: diakoni, kapłani prezbiterzy i kapłani biskupi}

 

  1. Co to są święcenia (kapłańskie) prezbiterów? To sakrament, który daje mężczyźnie władzę (w posłuszeństwie biskupowi):

  • głoszenia Słowa Bożego (Ewangelii) [prorok, bo mówi w imieniu Boga, upoważniony przez Niego],

  • bycia pasterzem wiernych [król-sługa]

  • i celebrowania kultu Bożego (zwłaszcza składania ofiary Mszy św. i udzielania innych sakramentów świętych) [kapłan Nowego Testamentu]

  1. (cd.) Najpierw są święcenia (niekapłańskie) diakonów. Niektórzy prezbiterzy otrzymują święcenia (kapłańskie) biskupie [w j. gr.: epi/skopos=nad/zorca]. 

  2. Znak widzialny sakramentu święceń (w każdym z 3 stopni):

  • istotny obrzęd: nałożenie rąk biskupa jako szafarza na głowę wyświęcanego i modlitwa konsekracyjna dostosowana do stopnia święceń;

  • dodatkowe obrzędy w obrządku łacińskim: namaszczenie olejem zwanym krzyżmo święte (zob. p. 30) po wyświeceniu na biskupa lub na prezbitera;

  • dodatkowe obrzędy w obrządku łacińskim: przekazanie nowemu biskupowi księgi Ewangelii, pierścienia, mitry i pastorału; przekazanie nowemu prezbiterowi pateny i kielicha, a nowemu diakonowi - księgi Ewangelii.

  1. Co to jest powszechne, wspólne kapłaństwo wiernych (chrzcielne)? Jest to pragnienie zbawienia innych, a  uczestniczy w nim każdy, kto przyjął sakrament chrztu świętego. Wiernym świeckim służy kapłaństwo tzw. urzędowe biskupów i prezbiterów!

 

 

 

Małżeństwo

 

  1. Kto ustanowił sakrament małżeństwa? Sakrament małżeństwa ustanowił Chrystus dla uświęcenia małżeństwa ustanowionego przez Stwórcę na początku, a potem zniekształcanego grzechami.

  2. Kto może przyjąć sakrament małżeństwa?

  • Tylko mężczyzna i kobieta zdolni są stać się małżeństwem (Bóg tak ustanowił od początku małżeństwo jako sakrament stworzenia), a ochrzczeni stają się małżeństwem tylko w sakramencie małżeństwa, który jest 1 z 7 sakramentów odkupienia potrzebnego po zniekształceniu bycia mężczyzną i kobietą z powodu grzechów;

  • narzeczeni odpowiednio przygotowani (katechizacja przedmałżeńska),

  • stanu wolnego (nie jest mężem żony, nie jest żoną męża),

  • nie związani żadnymi przeszkodami (np. co do wieku),

  • którzy dobrowolnie się na to decydują.

  1. Co sprawia Chrystus w Sakramencie Małżeństwa?

  • ustanawia mężem i żoną,

  • uświęca ich przez pomnożenie łaski Bożej,

  • umacnia ich do spełnienia obowiązków małżeńskich, zwłaszcza do odpowiedzialnego przyjęcia dzieci i wychowania ich.

  1. Co jest widzialnym znakiem zawarcia sakramentu małżeństwa? Znakiem widzialnym sakramentu małżeństwa jest złożenie przysięgi małżeńskiej przez mężczyznę i kobietę (szafarzy tego sakramentu wg tradycji łacińskiej) wobec kapłana, np.  proboszcza, (tak w Polsce; ...) i dwóch świadków. Są wyjątki, np. gdy kapłan jest nieosiągalny.

  2. Przymioty [cechy]  Sakramentu Małżeństwa:

  • jedno (jeden mąż i jedna żona),

  • nierozerwalne (do śmierci jednego z małżonków),

  • otwarte ku płodności (ku poczęciu, urodzeniu, wychowaniu potomstwa)

  1. Do czego zobowiązują się małżonkowie? Zobowiązują się przysięgą do życia we  wzajemnej miłości, wierności i uczciwości małżeńskiej oraz trwania w małżeństwie aż  do śmierci jednego z małżonków, a  także do przyjęcia z miłością i wychowania swoich dzieci.

  2. Czy w Kościele są rozwody?

  • Nie! Sakrament małżeństwa dopełnionego (tj. dopełnionego aktem, w którym w pełni mąż i żona stają się jednym ciałem według słów Biblii) jest nierozerwalny (aż do śmierci męża lub żony). Zob. niżej!

  • Czym innym jest stwierdzenie i ogłoszenie przez biskupa niezaistnienia małżeństwa, co prawnicy kościelni nazywają stwierdzeniem nieważności małżeństwa, ale mają na myśli nieważność od jego (pozornego) początku, jeśli ślub był nieważny mimo sprawowania obrzędu, np. z powodu oszustwa, przymusu...

 

 

 

O Kościele

 

  1. Komu Pan Jezus powierzył dzieło zbawienia świata? Powierzył je Kościołowi.

  2. Co to jest Kościół katolicki (wg j. gr. dokładniej: Zwołanie powszechne)? Wspólnota chrześcijan, którzy pod przewodnictwem Papieża dążą do zbawienia przez wyznawanie tej samej wiary i  przyjmowanie tych samych sakramentów.

  3. Kto założył Kościół (wg j. żyd. i j. gr.: Zwołanie)? Założył Jezus Chrystus, gromadząc nowy lud Boży, wybierając z nich 12 Apostołów (z j. gr.: Posłańców) i ustanawiając Apostoła św. Piotra widzialną głową Kościoła.

  4. Wymień imiona dwunastu Apostołów (Posłańców). Szymon Piotr, Jakub (syn Zebedeusza), Jan (brat Jakuba syna Zebedeusza), Andrzej, Filip, Bartłomiej, Mateusz, Tomasz, Jakub (syn Alfeusza), Juda Tadeusz, Szymon Gorliwy, Judasz [po jego śmierci – Maciej zamiast niego]

  5. Przymioty Kościoła (Zwołania) {gramatyczny rodzaj żeński (ona, nie on, nie ono) w gr. i łac.!}:

  • jeden – {1 Pan, 1 wiara, 1 chrzest} ma jednego Pana, najwyższego pasterza, głosi jedną naukę i udziela wszędzie tych samych sakramentów;

  • święty – święty Bóg tworzy go z grzeszników, Bóg go uświęca, Kościół głosi świętą naukę Jezusa, sprawuje Najświętszą Ofiarę Mszy św. i udziela sakramentów świętych;

  • powszechny {z gr.: katolicki = kat+hol+icki; gr.: katholiké (ona), katholikos (on)}ma od Boga wszystko [całość tego], co jest potrzebne ludziom do zbawienia, przeznaczony jest dla wszystkich ludzi wszystkich czasów, więc jest misyjny [posłaniowy]; rozszerza się po całej ziemi, trwa nieprzerwanie od Pana Jezusa aż do końca świata;

  • apostolski – uczy tego samego, co Apostołowie (Posłańcy), udziela tych samych sakramentów, co Apostołowie, a  biskupi są prawowitymi następcami Apostołów.

  1. Co to jest diecezja? To cząstka Kościoła powszechnego. Na jej czele stoi ks. biskup diecezjalny („Ordynariusz”).

  2. Jak się nazywa obecny biskup tarnowski, któremu pomagają biskupi pomocniczy? Ks. bp ..... ......

  3. Wymień patronów Diecezji Tarnowskiej.

  • Najświętsza Maryja Panna

  • Św. Stanisław Szczepanowski, biskup i męczennik

  1. Co to jest dekanat? To cząstka diecezji, którą stanowi około 10 parafii. Na jej czele stoi ks. dziekan (gr.: deka=dziesięć).

  2. Co to jest parafia? To wspólnota wierzących, na której czele w  imieniu biskupa stoi ks. proboszcz.

  3. Co to jest sobór powszechny? To zebranie biskupów z całego świata pod przewodnictwem papieża w  celu omówienia najważniejszych spraw całego Kościoła. Zob. p. 109.

  4. Kiedy był ostatni do dziś Sobór Powszechny? W latach 1962-65. To był Sobór Watykański II.

  5. Co to jest synod diecezjalny? To zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich katolików całej diecezji pod przewodnictwem biskupa diecezjalnego w celu omówienia ważnych spraw diecezji. Są synody niediecezjalne.

  6. Kiedy pierwszy Polak został wybrany na papieża i  jak się nazywa? 16.X.1978 r. w poniedziałek, (ks. kardynał biskup krakowski) Karol Wojtyła.

  7. Jakie imię przybrał aktualny Papież? .....

 

 

 

Pismo Święte i (Święta) Tradycja (APOSTOLSKA!) - dwa sposoby przekazywania OBJAWIENIA BOŻEGO

 

  1. W czym zawiera się to wszystko, co Pan Bóg nam objawił, aby było zachowane w całości i przekazywane (ustnie i pisemnie) wszystkim? W Piśmie św. (tj. w Biblii) i św. Tradycji. Nie w samym tylko Piśmie św.! Zob. p. 100 i p. 108.

  2. Co to jest Pismo św. (j. gr.: Biblia = Książki)? To zbiór ksiąg napisanych przez autorów natchnionych (inspirowanych) przez Boga (szczególnie Ducha Św.), którym Bóg udzielił pomocy, aby spisali to, co człowiekowi potrzebne jest do  zbawienia.

  3. Kto jest autorem Pisma św.?

  • pierwszorzędnym autorem jest Duch Św.,

  • drugorzędnym są ludzie natchnieni przez Ducha Św.

  1. Jak dzieli się i z ilu ksiąg składa się Pismo św.?

  • 46 (45, jeśli Księgę Jeremiasza i Lamentacje liczy się razem) ksiąg Starego Testamentu,

  • 27 ksiąg Nowego Testamentu.

  1. Jaka jest przewodnia myśl Pisma św.? Boży plan zbawienia ludzkości.

  2. Wymień autorów 4 Ewangelii. Są to św. Mateusz, św. Marek, św. Łukasz i św. Jan.

  3. Co to jest Ewangelia (z j. gr.: Dobra Wieść, Dobra Nowina)? Prawda o Jezusie-Synu Bożym, który przyszedł na świat, aby wyzwolić ludzi z niewoli grzechu i szatana.

  4. Co to są „Dzieje Apostolskie”? To historia Kościoła omawiająca działalność tych ludzi, którzy przyczynili się do założenia i  ekspansji chrześcijaństwa poczynając od  Jerozolimy, a kończąc na Rzymie, przez 30 lat od śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.

  5. Wymień księgi Nowego Testamentu. 4 Ewangelie, Dzieje Apostolskie św. Łukasza, 14 listów św. Pawła, 7 listów innych Apostołów i  Apokalipsa (Objawienie) św. Jana.

  6. Co to jest Tradycja (apostolska, pochodząca od Apostołów) (wyraz traditio jest z j. łac.: podanie, przekazanie)? Tradycja (duża litera 'T') jest żywym przekazywaniem tego, co Apostołowie otrzymali z nauczania i przykładu Jezusa, oraz tego, czego nauczył ich Duch Święty. Pierwsze pokolenie chrześcijan nie miało spisanego Nowego Testamentu, ale była wtedy żywa Tradycja (Apostolska), potem spisywana m.in. w księgach, które stały się Pismem św. Nowego Testamentu.

  7. Kiedy Kościół nieomylnie wyjaśnia słowo Boże?

  • gdy Ojciec św. czyni to powagą swego urzędu,

  • gdy naucza Sobór Powszechny (zob. p. 94 i 95),

  • gdy nauczają jednomyślnie biskupi na całym świecie.

  1. Dlaczego Kościół może bezbłędnie wyjaśniać Pismo św.? Ponieważ działa mocą Chrystusa i jest oświecany przez Ducha Świętego.

 

 

 

Trójjedyny Bóg (Jeden w Trzech Osobach Boskich)

 

  1. Kto to jest Pan Bóg? Jest to Istota Najdoskonalsza, która jest Miłością, Trójosobową Jednością.

  2. Przymioty Pana Boga. Pan Bóg jest duchem, jest jeden, samoistny, wieczny, wszechmocny, wszechwiedzący, dobry, sprawiedliwy i miłosierny.

  3. Co Pan Bóg objawił o samym sobie? Że jest Jeden, ale w trzech Osobach: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty, czyli Trójca Przenajświętsza, Trójjedyny Bóg.

  4. Kto był i jest długo oczekiwanym przez Izraelitów Mesjaszem ( = Chrystusem, Namaszczonym)? To był i jest Jezus z Nazaretu.

  5. Kim jest Jezus Chrystus? Jest prawdziwym Bogiem (jest Jednym z Trójcy: Drugą Osobą Boską) i prawdziwym człowiekiem.

  6. Skąd wiemy, że Jezus jest prawdziwym Bogiem? Mówią nam o tym: Bóg Ojciec, który jest w  niebie, sam Jezus Chrystus, Apostołowie i  Kościół Katolicki.

  7. Po czym poznajemy, że Jezus jest prawdziwym człowiekiem? Urodził się, żył i umarł jak człowiek.

  8. W jakim celu Syn Boży stał się człowiekiem? Aby nas wyzwolić z niewoli grzechu i pojednać nas ze  swoim Ojcem.

  9. Kto to jest Duch Święty? Duch Święty jest to Trzecia Osoba Boska, która pochodzi od Ojca i Syna.

  10. Kiedy Duch Święty zstąpił na Apostołów? W postaci jakby ognistych języków w dniu Pięćdziesiątnicy (Zielonych Świąt).

  11. Kiedy zstępuje na nas Duch Święty? W sakramencie chrztu św., a w szczególny sposób w sakramencie bierzmowania.

  12. Co to jest cud? To nadzwyczajne dzieło widzialne, którego nie może dokonać żadne stworzenie, lecz tylko Bóg.

  13. Co to jest Opatrzność Boża? Jest to opieka Boga nad wszystkim, co stworzył, a szczególnie nad człowiekiem, by wszystko doprowadzić do pełnej doskonałości i  ostatecznego celu.

  14. Co to znaczy uczynić ślub? To zobowiązać się przed Bogiem i pod grzechem, że się wypełni jakiś dobry i nie nakazany czyn. Zob. p. 145.

  15. Co to jest przysięga? Przywołanie Pana Boga na świadka, że się mówi prawdę i chce się dotrzymać złożonych przyrzeczeń. Zob. p. 145.

 

 

 

Rzeczy ostateczne

 

  1. Co to jest świętych obcowanie (świętych komunia-wspólność)? To duchowa łączność między wiernymi na  ziemi, duszami w czyśćcu i świętymi w niebie.

  2. Co to jest śmierć? To oddzielenie, odłączenie duszy od ciała.

  3. Jaki sąd czeka człowieka po śmierci?

  • zaraz po śmierci sąd osobisty-szczegółowy,

  • a po zmartwychwstaniu ciał – sąd ostateczny nad całą ludzkością, który nie zmieni wyroku sądu szczegółowego co do wiecznego zbawienia albo ostatecznego potępienia.

  1. Co to jest czyściec? Czyściec to stan kary doczesnej po śmierci przed pełnym zbawieniem w niebie dla umarłych w grzechach powszednich lub bez grzechu, ale z ranami grzechowymi w duszy.

  2. Co to jest niebo? To stan, w którym aniołowie i święci cieszą się wiecznym szczęściem oglądania Boga. Pełna komunia-jedność z Bogiem i ze świętymi ludźmi i świętymi aniołami.

  3. Co to jest piekło? To stan kary wiecznej, który polega na  wiecznym oddzieleniu od Boga, nieoglądaniu Boga po śmierci w stanie grzechu śmiertelnego-ciężkiego.

 

 

 

Przykazania Boże

 

  1. Co to jest Dekalog (z j. greckiego: „10 słów”)? To 10 Przykazań Bożych.

  2. Komu i gdzie przekazał pisemnie Bóg przykazania? Przekazał Mojżeszowi na Górze Synaj (2. połowa XIII w. przed Chr.), ale każdemu jakby napisał w sercu, aby człowiek rozumem je poznał, co po pierwszym grzechu ludzi jest niełatwe...

  3. Wymień Przykazania Boże. „Jam jest Pan Bóg twój, który cię wywiódł z  ziemi egipskiej, z domu niewoli. ...”

  4. Co nam Bóg nakazuje w I przykazaniu? Wierzyć w jednego Boga i Jego czcić. A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

  5. W jaki sposób możemy uczcić Pana Boga? Całym swoim postępowaniem, a przede wszystkim dobrą modlitwą.

  6. Co to jest modlitwa? To serdeczna rozmowa z Panem Bogiem.

  7. W jakim celu powinniśmy się modlić (treści modlitwy - jakie)?

  • aby Pana Boga uwielbiać jako Boga,

  • aby Go błogosławić i adorować jako Stwórcę swego,

  • aby Mu dziękować,

  • aby Go przepraszać (prosić o przebaczenie),

  • aby Go prosić (dla siebie lub wstawienniczo – dla innych).

  1. Przymioty naszej modlitwy.

  • pokorna,

  • wytrwała,

  • ufna,

  • z poddaniem się woli Bożej.

  1. Co to jest pogaństwo? To wiara w wielu bogów (politeizm).

  2. Co to jest bałwochwalstwo? Polega na ubóstwianiu tego, co nie jest Bogiem, np. gdy człowiek wielbi stworzenie zamiast Boga (wielbi demony, władzę, przyjemność, rasę, przodków, państwo, pieniądze itd.). Dotyczy więc nie tylko fałszywych kultów pogańskich.

  3. Co to jest zabobon? Zabobon jest wynaturzonym przerostem religijności, wypaczeniem (wykrzywieniem) postawy religijnej i jej praktyk, nawet kultu, który oddaje się prawdziwemu Bogu (np.  gdy jak magię przeżywa się obrzędy – mowę i gesty). Bałwochwalstwo, wróżbiarstwo (..., wywoływanie zmarłych; korzystanie z horoskopów, astrologia, chiromancja, jasnowidztwo, posługiwanie się medium), magia lub czary; noszenie amuletów,  spirityzm... Bóg w I przykazaniu zakazuje także bezbożności (należą do niej: kuszenie Boga-wystawianie Boga na próbę, świętokradztwo, symonia), ateizmu...

  4. Co nam Bóg nakazuje w II przykazaniu? Wymawiać imię Boga ze czcią i szacunkiem. A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

  5. Jak brzmi imię Boga?

  • Jestem, który jestem” – objawił je Bóg Mojżeszowi w płonącym krzewie.

  • OJCIEC (j. żyd.: Ab), TATUŚ (j. żyd.: Abba)– objawił je Jezus.

  1. Kiedy możemy wzywać imienia Bożego? Na modlitwie, szczególnie:

  • w cierpieniu i chorobie

  • w niebezpieczeństwie utraty życia

  • składając ślub lub przysięgając w ważnych sprawach (zob. punkty 124 i 125)

  1. Kiedy nie wolno wzywać imienia Bożego?

  • w niemoralnych żartach i kawałach

  • w przekleństwach i złości (tj. w złych zamiarach, czynach; ale  wzywanie Boga w uczuciu gniewu-złości upodabnia do Jezusa!)

  • w błahych sprawach

  1. Co nam Bóg nakazuje w III przykazaniu? Abyśmy właściwie przeżywali dzień Pański, uczestnicząc we Mszy św., godziwie odpoczęli i  powstrzymali się od niekoniecznej pracy. A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

  2. Dlaczego niedziela jest dniem świętym? Bo w tym dniu tygodnia (w nocy rozpoczynającej tę dobę) Chrystus Zmartwychwstał i  Zesłał Ducha Świętego (50. dnia od Wielkiej Nocy). To pierwszy dzień tygodnia po szabacie (sobocie), który jest siódmym dniem tygodnia (żydowskiego i  kościelnego).

  3. Wymień święta obowiązujące na sposób niedzieli (tzw. święta nakazane).

  • Świętej Bożej Rodzicielki, Nowy Rok

  • Objawienie Pańskie (Trzech Króli), 6 stycznia

  • Najśw. Ciała i Krwi Chrystusa (Bożego Ciała)

  • Wniebowzięcie NMP, 15 sierpnia

  • Wszystkich Świętych, 1 listopada

  • Boże Narodzenie, 25 grudnia.

  1. Co nam Bóg nakazuje w IV przykazaniu? Kochać i szanować swoich rodziców, przełożonych i  starszych, ojczyznę-matkę. Po łac.: pater = ojciec; patria = ojczyzna. Patriotyzm! A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

  2. Co nam Bóg nakazuje w V przykazaniu? Szanować życie i zdrowie, swoje i bliźniego. A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

  3. Co nam nakazuje Pan Bóg w VI przykazaniu? Nakazuje szanować małżeństwo i ciała mężczyzn i  kobiet jako zdolne wyrażać miłość, szczególnie małżeńską powołaną do rodzicielstwa; nakazuje także zachowywać skromność i wstydliwość, aby chronić miłość (dawanie i przyjmowanie) oraz  jej wyrażanie ciałem. A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

  4. Co nam Bóg nakazuje w VII przykazaniu? Szanować własność swoją, innych, wspólną, ale z pierwszeństwem powszechnego przeznaczenia dóbr  (bytów nieożywionych, roślin, zwierząt; wiedzy, zdolności) dla zaspokojenia podstawowych potrzeb wszystkich ludzi. Szanować przyrodę (szanować integralność stworzenia). Słusznie postępować w gospodarce, polityce, pracować, być solidarnymi narodami, miłować ubogich. A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

  5. Co nam Bóg nakazuje w VIII przykazaniu? Szanować dobre imię bliźniego. A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

  6. Co to jest obmowa? Rozpowiadanie prawdy o złu bliźnich, ale bez  potrzeby (bo nie z miłości do nich).

  7. Co to jest plotka? Rozpowiadanie prawdy, ale z  dodatkiem kłamstwa celem zaciekawienia słuchaczy lub zaszkodzenia bliźnim.

  8. Co to jest oszczerstwo? Rozpowiadanie nieprawdy o złu bliźnich.

  9. Co to jest obłuda? To udawanie, że się jest kimś innym albo bezpodstawne chwalenie innego dla  ośmieszenia go lub prywatnych korzyści.

  10. Co to jest posądzenie? Bezpodstawne przypisanie bliźniemu zła, którego nie popełnił.

  11. Co nam Bóg nakazuje w przykazaniach IX i X? Chcieć (zamierzać..., mieć intencję...) czynów czystych-dobrych co do ciała i płci (czyli zgodnych z VI przykazaniem) oraz chcieć czynów dobrych co do cudzej własności (czyli zgodnych z VII przykazaniem). A czego zakazuje, jakie wartości chroni zakazem?

Nowość, bo artykuł nowy albo zmieniony...

Mapa

© 2017 Parafia św. Marcina w Zawadzie

Szukaj